Tóm tắt nhanh: Từ ngày 1/4/2027, Nhật Bản chuyển từ chế độ thực tập sinh kỹ năng sang chế độ Ikusei Shuro, nhưng người đang ở Nhật vẫn tiếp tục thực tập theo kế hoạch đã được chứng nhận. Người chưa sang Nhật vẫn đi theo chế độ cũ được nếu hồ sơ xin chứng nhận kế hoạch thực tập được nộp trước ngày 31/3/2027 và việc thực tập bắt đầu chậm nhất ngày 30/6/2027. Ai không kịp hai mốc này sẽ phải đi theo Ikusei Shuro.
“Thực tập sinh kỹ năng sắp bị bãi bỏ” là tin được chia sẻ rất nhiều trong năm 2026, nhưng không phải ai cũng hiểu mình bị ảnh hưởng đến đâu. Có người lo mình sẽ phải về nước ngay khi chế độ mới có hiệu lực. Có người đã trúng tuyển đơn hàng, đang chờ xuất cảnh và không biết liệu có đi kịp hay không.
Tin tốt là Nhật Bản đã có quy định chuyển tiếp khá rõ ràng cho cả hai nhóm. Chế độ cũ không bị cắt đột ngột, và người đang thực tập không bị buộc phải đổi sang chế độ mới. Tuy nhiên, có hai mốc thời gian rất quan trọng với người chưa sang Nhật, và một điều kiện về thời gian với người muốn lên thực tập kỹ năng số 3.
Bài viết này tập trung vào hành động cụ thể: ai được tiếp tục, hạn chót là khi nào, nên hỏi đơn vị tư vấn những gì và cần chuẩn bị gì theo từng tình huống. Nội dung dựa trên Q&A về chế độ Ikusei Shuro do Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản (ISA) công bố, cập nhật đến giữa tháng 10/2026. Phần giải thích đầy đủ về chế độ mới sẽ có trong bài riêng về Ikusei Shuro.
“Bị bãi bỏ” thực sự nghĩa là gì?
Chế độ Ikusei Shuro có hiệu lực từ ngày 1/4/2027 và thay thế chế độ thực tập sinh kỹ năng. Tuy nhiên, theo ISA, việc này không có nghĩa là chế độ cũ bị dừng ngay trong ngày hôm đó. Người đang thực tập vẫn tiếp tục theo kế hoạch đã được chứng nhận. Theo một số tổng hợp của văn phòng hành chính thư sĩ, hai chế độ sẽ cùng tồn tại trong một giai đoạn chuyển tiếp khoảng 3 năm.
Điều thay đổi là cánh cửa nhận người mới. Sau ngày 1/4/2027, không còn nhận hồ sơ chứng nhận kế hoạch thực tập mới cho những người chưa sang Nhật, ngoại trừ nhóm đã kịp các mốc chuyển tiếp ở phần dưới. Nếu bạn cần ôn lại chế độ cũ, hãy xem bài Thực tập sinh kỹ năng Nhật Bản là gì?. Bối cảnh chính sách chung được tóm tắt ở bài Những thay đổi chính sách XKLĐ Nhật năm 2025.
Ai được tiếp tục thực tập kỹ năng sau ngày 1/4/2027?
Bảng dưới đây tóm tắt các tình huống theo Q&A của ISA:
| Tình huống của bạn | Quy định chuyển tiếp |
|---|---|
| Đang thực tập tại Nhật vào ngày 1/4/2027 | Tiếp tục thực tập theo kế hoạch đã được chứng nhận |
| Chưa sang Nhật, nhưng hồ sơ xin chứng nhận kế hoạch thực tập được nộp đến hết ngày 31/3/2027 và bạn bắt đầu thực tập chậm nhất ngày 30/6/2027 | Vẫn thực tập theo chế độ cũ |
| Chưa sang Nhật và không kịp một trong hai mốc trên | Không nhập cảnh với tư cách thực tập sinh được nữa; có thể sang theo Ikusei Shuro nếu kế hoạch được chứng nhận |
| Đang tạm dừng thực tập vào thời điểm 1/4/2027 và không thuộc hai nhóm đầu | Không quay lại Nhật với tư cách thực tập sinh; có thể xét Ikusei Shuro tùy nội dung công việc |
(Theo Q&A về chế độ Ikusei Shuro của ISA. Các chi tiết về thủ tục có thể được cập nhật; hãy đối chiếu với thông báo mới nhất trước khi quyết định.)
Điểm quan trọng nhất của bảng này là nhóm thứ hai. Đây là nhóm đã có đơn hàng nhưng chưa xuất cảnh, và kết quả phụ thuộc hoàn toàn vào việc hồ sơ có kịp mốc hay không.
Hai mốc cần ghi nhớ: 31/3/2027 và 30/6/2027
Với người chưa sang Nhật, hai mốc dưới đây quyết định bạn đi theo chế độ nào:
| Mốc | Ý nghĩa | Việc nên làm |
|---|---|---|
| 31/3/2027 | Hạn cuối nộp hồ sơ xin chứng nhận kế hoạch thực tập theo chế độ cũ | Hỏi đơn vị tư vấn hồ sơ của bạn đã nộp chưa, nộp ngày nào |
| 1/4/2027 | Ikusei Shuro có hiệu lực | Từ mốc này, hồ sơ mới của người chưa sang Nhật đi theo chế độ mới |
| 30/6/2027 | Hạn cuối để bắt đầu thực tập theo chế độ cũ | Kiểm tra lịch xuất cảnh, visa và ngày vào công ty |
Việc thẩm định hồ sơ cần thời gian, nên không nên chờ sát ngày 31/3/2027 mới hỏi. Nếu hồ sơ của bạn chưa nộp mà đơn vị tư vấn vẫn nói “đi theo chế độ cũ”, hãy yêu cầu họ giải thích bằng văn bản về ngày nộp và ngày bắt đầu thực tập dự kiến.
Lộ trình sau khi thực tập: lên số 2, số 3, Tokutei hay Ikusei Shuro?
Người đang thực tập có nhiều hướng đi tiếp theo. Mỗi hướng có điều kiện riêng:
| Lộ trình | Điều kiện theo ISA | Lưu ý |
|---|---|---|
| Lên thực tập kỹ năng số 2 | Đang ở số 1 vào ngày 1/4/2027, hoặc thuộc nhóm đã kịp mốc 31/3 và 30/6 và đã bắt đầu số 1 | Vẫn cần chứng nhận kế hoạch số 2 |
| Lên thực tập kỹ năng số 3 | Đang ở số 2 và đã thực hiện số 2 từ 1 năm trở lên tại ngày 1/4/2027 | Chưa đủ 1 năm tại mốc này thì không lên được số 3 |
| Lên Tokutei Gino 1 | Tạm thời vẫn được nếu hoàn thành tốt số 2 và công việc có liên quan đến nghề đã thực tập | Việc miễn thi chỉ là biện pháp trong giai đoạn đầu |
| Đổi sang Ikusei Shuro | Có thể trong một số trường hợp; cần kế hoạch Ikusei Shuro được chứng nhận và nộp đơn đổi tư cách trong thời hạn lưu trú hiện tại | Thời gian đã thực tập được tính vào thời gian Ikusei Shuro; chi tiết thủ tục ISA sẽ thông báo thêm |
Điểm dễ nhầm nhất là điều kiện lên số 3. Một người đang ở số 2 nhưng mới bắt đầu số 2 được vài tháng vào 1/4/2027 sẽ không thể lên số 3. Với người này, Tokutei Gino hoặc Ikusei Shuro là hướng đi cần tính sớm.
Về Tokutei, bạn có thể xem điều kiện cụ thể ở bài Điều kiện đi Nhật theo diện Kỹ năng đặc định (Tokutei Gino) và lộ trình dài hạn ở bài Tìm hiểu về visa đặc định số 2 và khả năng định cư tại Nhật. Sự khác nhau giữa hai diện visa được giải thích tại bài Visa Thực tập sinh kỹ năng (TITP) khác gì với visa Tokutei Gino?.
Nếu bạn sắp đi: 6 câu nên hỏi đơn vị tư vấn bằng văn bản
Với người đã trúng tuyển và chưa xuất cảnh, thông tin mơ hồ là rủi ro lớn nhất. Hãy hỏi và yêu cầu trả lời bằng văn bản các câu sau:
- Hồ sơ của tôi đi theo chế độ thực tập sinh kỹ năng hay Ikusei Shuro?
- Hồ sơ xin chứng nhận kế hoạch thực tập của tôi được nộp ngày nào, và ngày bắt đầu thực tập dự kiến là khi nào? Có kịp mốc 31/3/2027 và 30/6/2027 không?
- Nếu lỡ mốc, hồ sơ của tôi chuyển sang Ikusei Shuro như thế nào, và chi phí phát sinh do ai chịu?
- Nghề của tôi có nằm trong ba nghề không được đưa vào Ikusei Shuro không? Theo ISA, đó là giặt là gia đình, phục vụ mặt đất tại sân bay và bảo dưỡng nồi hơi.
- Bảng kê chi phí chi tiết là gì? Nếu đi theo Ikusei Shuro, đơn vị phái cử chỉ được thu tối đa 2 tháng lương cơ bản, phần vượt do bên nhận lao động hoặc cơ quan giám sát chịu.
- Đơn vị phái cử và tổ chức giám sát của tôi có giấy phép hợp lệ không, và có được nước gửi công nhận không?
Với người dự kiến đi theo Ikusei Shuro, cần lưu ý thêm một rủi ro mới. Khi số người của một ngành chạm hạn mức, cơ quan quản lý có thể tạm dừng chứng nhận kế hoạch mới cho ngành đó. Theo ISA, điều này có thể xảy ra ngay cả khi đã ký hợp đồng lao động, và người lao động không nhập cảnh được trong thời gian bị tạm dừng.
Về chi phí, bạn có thể tham khảo bài Tổng chi phí đi XKLĐ Nhật là bao nhiêu? và bài Làm sao để giảm chi phí khi đi Nhật theo diện lao động?. Điều kiện chung để đăng ký được tóm tắt tại bài Điều kiện xuất khẩu lao động Nhật Bản 2025.
Nếu bạn đang ở Nhật: 4 việc nên làm ngay
Người đang thực tập không cần hoảng sợ, nhưng nên chủ động kiểm tra bốn việc sau:
- Xác định ngày bắt đầu thực tập số 2 của bạn. Đây là cơ sở để biết bạn có đủ 1 năm vào ngày 1/4/2027 hay không, từ đó biết mình có lên được số 3 hay không.
- Kiểm tra thời hạn lưu trú trên thẻ cư trú. Nếu muốn đổi tư cách, bạn phải nộp đơn trong thời hạn lưu trú hiện tại. Hướng dẫn về thẻ cư trú có trong bài Hướng dẫn làm thẻ cư trú tại Nhật cho thực tập sinh.
- Lập kế hoạch tiếp theo từ 6 đến 12 tháng trước khi hết hạn. Dù chọn Tokutei hay Ikusei Shuro, bạn cần thời gian chuẩn bị kỳ thi kỹ năng và tiếng Nhật.
- Trao đổi với công ty tiếp nhận và cơ quan giám sát. Hãy hỏi họ có dự định nhận bạn tiếp theo diện nào, để tránh bị bất ngờ khi gần hết hạn.
Nếu bạn gặp vấn đề trong công việc, đừng tự ý bỏ việc. Bạn có thể tìm hiểu cách xử lý tại bài Bị nợ lương, bị ép làm thêm – xử lý thế nào? và bài Cách chuyển việc hợp pháp tại Nhật. Quyền lợi chung được tóm tắt tại bài Quyền lợi người lao động Việt tại Nhật Bản. Việc ở quá hạn có hậu quả nghiêm trọng, được giải thích tại bài Ở quá hạn (overstay) tại Nhật thì xử lý ra sao?.
4 hiểu lầm phổ biến cần tránh
- “Từ 1/4/2027 thực tập sinh phải về nước.” Không đúng. Người đang thực tập tại Nhật vẫn tiếp tục theo kế hoạch đã được chứng nhận.
- “Cứ đi sau 2027 vẫn đi theo chế độ cũ được.” Không đúng. Chỉ những người kịp mốc 31/3/2027 và 30/6/2027 mới tiếp tục theo chế độ cũ.
- “Thực tập sinh sẽ tự động chuyển sang Ikusei Shuro.” Không đúng. Việc đổi tư cách cần kế hoạch Ikusei Shuro được chứng nhận và đơn đổi tư cách, không tự động.
- “Nộp thêm phí là giữ được suất đi.” Đây là dấu hiệu cần cảnh giác. Hãy chỉ nộp phí theo bảng kê bằng văn bản và không nộp “phí giữ chỗ” khi chưa có thông tin rõ ràng.
Góc nhìn chuyên gia: bảng tra nhanh theo tình huống
Từ kinh nghiệm tư vấn, hầu hết thắc mắc quy về bốn tình huống. Bảng dưới đây giúp bạn tìm việc cần làm trước:
| Tình huống của bạn | Việc nên làm trước | Hướng đi nên cân nhắc |
|---|---|---|
| Đã trúng tuyển, hồ sơ đã nộp, chưa xuất cảnh | Xác nhận bằng văn bản ngày nộp hồ sơ và ngày bắt đầu thực tập dự kiến | Theo chế độ cũ nếu kịp mốc 30/6/2027 |
| Đã trúng tuyển nhưng chưa rõ hồ sơ đã nộp chưa | Hỏi ngay, vì mốc 31/3/2027 là hạn cứng | Nếu lỡ mốc, tìm hiểu Ikusei Shuro |
| Đang ở Nhật, số 2 chưa đủ 1 năm tại 1/4/2027 | Kiểm tra ngày bắt đầu số 2, tính trước phương án sau số 2 | Tokutei Gino hoặc Ikusei Shuro |
| Chưa đăng ký đơn hàng nào | Tìm hiểu thẳng chế độ Ikusei Shuro, bắt đầu học tiếng Nhật đạt mức A1 | Ikusei Shuro |
Một lưu ý chung cho cả bốn nhóm: quy định chuyển tiếp và thủ tục vẫn được ISA tiếp tục bổ sung. Vì vậy, hãy lưu lại mọi cam kết của đơn vị tư vấn bằng văn bản và đối chiếu lại thông tin trước các mốc quan trọng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Đang là thực tập sinh ở Nhật, đến 1/4/2027 tôi có phải về nước không?
Không. Người đang thực tập tại Nhật vào ngày 1/4/2027 vẫn tiếp tục thực tập theo kế hoạch đã được chứng nhận. Chế độ cũ không bị dừng ngay khi chế độ mới có hiệu lực.
Tôi đã trúng tuyển đơn hàng thực tập sinh nhưng chưa sang Nhật, tôi có đi được không?
Có thể, nếu hồ sơ xin chứng nhận kế hoạch thực tập được nộp đến hết ngày 31/3/2027 và bạn bắt đầu thực tập chậm nhất ngày 30/6/2027. Nếu không kịp, bạn không thể nhập cảnh với tư cách thực tập sinh, nhưng có thể sang theo Ikusei Shuro nếu kế hoạch được chứng nhận.
Hết thực tập kỹ năng số 2 tôi có lên số 3 được không?
Chỉ khi vào ngày 1/4/2027 bạn đã thực hiện số 2 từ 1 năm trở lên. Nếu chưa đủ, bạn không lên được số 3 và cần tính sang Tokutei Gino hoặc Ikusei Shuro.
Đổi từ thực tập kỹ năng sang Ikusei Shuro có mất công không?
Cần làm thủ tục: kế hoạch Ikusei Shuro phải được cơ quan quản lý chứng nhận và bạn nộp đơn đổi tư cách trong thời hạn lưu trú hiện tại. Thời gian đã thực tập được tính vào thời gian Ikusei Shuro, nên thời gian làm việc còn lại sẽ ngắn hơn. Chi tiết thủ tục ISA sẽ thông báo thêm.
Đã làm thực tập sinh 2 năm trở lên, sau này tôi có sang lại bằng Ikusei Shuro được không?
Theo ISA, người đã thực tập từ 2 năm trở lên và quay lại làm Ikusei Shuro ở một lĩnh vực khác với lĩnh vực đã thực tập về cơ bản không được. Thời gian đã thực tập cũng được tính vào thời gian Ikusei Shuro.
Kết luận
Chế độ thực tập sinh kỹ năng khép lại theo từng giai đoạn chứ không đột ngột. Người đang ở Nhật có thời gian chuẩn bị, còn người sắp đi cần đặc biệt chú ý hai mốc 31/3/2027 và 30/6/2027. Việc hỏi rõ và lưu lại thông tin bằng văn bản sẽ giúp bạn tránh rủi ro lớn nhất, đó là mất cơ hội vì hồ sơ không kịp mốc.
Quy định chuyển tiếp còn tiếp tục được cập nhật trước và sau ngày 1/4/2027. Để theo dõi những thay đổi mới nhất về việc làm, visa và cuộc sống tại Nhật Bản, bạn có thể đọc thêm các bài viết được cập nhật thường xuyên tại chuyên mục Column của Jobcircle Nippon.